PASY STARTOWE

Ta część zawiera trudne informacje, które mogą być niezrozumiałe dla młodszych dzieci. Zanim je przeczytasz dziecku, sprawdź, które informacje będą dla Was najciekawsze.

PRZEDE WSZYSTKIM: BEZPIECZEŃSTWO

Lądowanie i startowanie samolotu to najtrudniejsze manewry w większości lotów. Warto je sobie maksymalnie ułatwić, między innymi wykonując je pod wiatr. Lądowanie łatwo zrozumieć: wiatr dodatkowo spowalnia samolot, pomagając pilotowi zatrzymać maszynę.

Start jest trochę bardziej podchwytliwy: o ile ważne jest, żeby samolot osiągnął wymaganą prędkość, to tak naprawdę, znaczenie ma różnica prędkości samolotu i powietrza (czyli prędkość względna). Dlatego, gdy wiatr wieje w dziób samolotu, tą różnicę można osiągnąć przy mniejszej prędkości maszyny i wystartować szybciej.

 wind-to-left.png

Gdy wiatr wieje z tyłu, samolot musi osiągnąć większą prędkość do startu, a pas startowy musi być dłuższy. Podobnie dzieje się przy lądowaniu - bo wiatr nie ułatwiłby zatrzymania go.

Natomiast przy podmuchach wiatru z boku, lot może być nierówny - co znacząco utrudnia bezpieczne posadzenie samolotu na pasie.

JEDNO LOTNISKO - KILKA PASÓW

Ok, wiemy już, że pas powinien być zbudowany pod wiatr. Dlatego sprawdzając skąd najczęściej wieje wiatr, można zaprojektować pas w najbezpieczniejszy sposób. Jeśli w danym miejscu jest więcej niż jeden popularny kierunek wiatru - powstaje tam więcej pasów, które będą się przecinać. Dzięki temu, można uniknąć bocznych podmuchów podczas startu i lądowania. Ale kierunek wiatru zmienia się na tyle powoli, że samoloty lądujące tego samego dnia, będą korzystały z tego samego pasa i kierunku podejścia.

Są też lotniska, na których ląduje bardzo dużo samolotów. Żeby móc je wszystkie bezpiecznie obsłużyć, buduje się wtedy 2 lub nawet 3 równoległe pasy. Dzięki temu czas pomiędzy lądowaniem samolotów może być krótszy (bo samoloty podchodzą do różnych pasów), ale wciąż w tym samym kierunku.

KTO NUMERUJE PASY STARTOWE?

Kompas! Zasady są takie same na całym świecie, dzięki temu piloci wiedzą, czego się spodziewać na danym lotnisku - nawet, jeśli lądują tam po raz pierwszy.
Pełny okrąg ma 360 stopni. 360 wskazuje północ (N od North), 180 - południe (S - South), 90 to wschód (E - East), a 270 - zachód (W jak West). Żeby było łatwiej, wskazania kierunku zaokrągla się do najbliższej dziesiątki: czyli 270 zamienia się na 27, 90 - to 9 [tyle, że używamy określeń dwucyfrowych, więc to będzie 09]. Pas w kierunku południowo-wschodnim będzie miał numer 14 (pomiędzy 180 - południe oraz 90 - wschód mamy 135, zaokrąglone do 140).

A CO Z RÓWNOLEGŁYMI PASAMI?

Jeśli na lotnisku jest kilka pasów w tym samym kierunku, do numeru dołączy trzeci symbol - litera R (Right czyli prawo), L (Left czyli lewo) oraz C (Center czyli środek). Tak jest na przykład na lotnisku JFK w Nowym Jorku: są tam dwa równoległe pasy w kierunku południowo-zachodnim z kodami 22L i 22R oraz dwa południowo-wschodnie: 13L i 13R.
Kiedy na lotnisku jest jeszcze więcej pasów w tym samym kierunku, część z nich będzie miała numery przesunięte o 10 stopni, żeby ich kody nadal składały się z dwóch cyfr i jednej litery. Tak jest na lotnisku CDG pod Paryżem, gdzie są cztery równoległe pasy : dwa z nich mają poprawny numer 08 (08L and 08R), a dwa kolejne to 09L i 09R..

CZY WIESZ, ŻE...

3 SPOŚRÓD 5

Spośród pięciu najbardizej ruchliwych lotnisk, dwa mają pas o numerze 27: 

  • ATL (Hartsfield-Jackson
  • Atlanta International Airport)
  • MEM (Memphis International Airport)

DOOKOŁA ŚWIATA

Na każdym kontynencie jedt przynajmniej jeden pas o numerze 27:

  • AMS Amsterdam Schiphol Airport w Europie (Holandia)
  • ORD Chicago O'Hare International Airport w Ameryce Północnej (USA)
  • SLZ Marechal Cunha Machado International Airport w Ameryce Południowej (Brazylia)
  • MEL Melbourne Airport w Australii (Australia)
  • DEL Indira Gandhi International Airport w Azji (Indie)
  • ALG Houari Boumedine International Airport w Afryce (Algieria)

 NAJPOPULARNIEJSZE LOTNISKO

Lotnisko, które obsługuje najwięcej pasażerów na świecie też ma pas o numerze 27!

  • LHR Heathrow Airport w Londynie,
  • UK (Europa)